کنجاله کلزا در جیره طیور میتواند بخشی از کنجاله سویا را جایگزین کند و هزینه پروتئین را کاهش دهد، اما محدودیتهایی مانند فیبر زیاد، انرژی کمتر، قابلیت هضم پایینتر اسیدهای آمینه و ترکیبات ضدتغذیهای (گلوکوزینولات، سیناپین و تانن) باعث میشود سهم آن در جیره طیور محدود باشد.
چرا طیور حساسترند؟
- طیور شکمبه ندارند و فیبر را هضم نمیکنند.
- نسبت به گلوکوزینولات و اثر تیروئیدی آن حساسترند.
- نیاز به انرژی بالا در جیره فشرده دارند.
مقدار مصرف پیشنهادی
| نوع طیور | سهم تقریبی کنجاله کانولای کمگلوکوزینولات |
|---|---|
| جوجه گوشتی آغازین | محدود (معمولاً کم) |
| مرغ گوشتی رشد و پایانی | تا حدود ۱۰ درصد و در برخی جیرهها بیشتر |
| مرغ تخمگذار تخم سفید | تا حدود ۱۰ درصد |
| مرغ تخمگذار تخم قهوهای (برخی لاینها) | محدودتر به دلیل ریسک بوی ماهی |
این مقادیر راهنمای کلی بر پایه کنجاله کانولای کمگلوکوزینولات هستند؛ کنجاله کلزای قدیمی باید بسیار محدودتر مصرف شود. تعیین سهم دقیق با کارشناس تغذیه است.
مشکل بوی ماهی در تخممرغ
سیناپین موجود در کنجاله کلزا در روده به تریمتیلآمین تبدیل میشود. برخی لاینهای مرغ تخم قهوهای به دلیل نقص ژنتیکی در آنزیم تجزیهکننده آن، تریمتیلآمین را در زرده رسوب میدهند و تخممرغ بوی ماهی میگیرد. در این لاینها مصرف کلزا باید کم یا حذف شود.
اثرات مصرف بیش از حد
- کاهش رشد و افزایش ضریب تبدیل
- بزرگشدن تیروئید
- کاهش تولید و وزن تخممرغ
- در برخی لاینها مشکلات کبدی
- مرطوبشدن بستر به دلیل فیبر
راهکارهای افزایش ارزش کنجاله کلزا در طیور
- استفاده از کنجاله کانولای دوصفر؛ گلوکوزینولات
- جیرهنویسی بر اساس اسیدهای آمینه قابل هضم و انرژی واقعی
- آنزیمهای کربوهیدراز و فیتاز برای بهبود هضم فیبر و فسفر
- تکمیل لیزین و انرژی با اسید آمینه صنعتی و روغن
- تأمین ید کافی
محاسبه اقتصادی
جایگزینی زمانی اقتصادی است که صرفهجویی در قیمت پروتئین، هزینه روغن اضافی، اسیدهای آمینه صنعتی و آنزیم را جبران کند. کاهش هزینه خوراک طیور و مقایسه کنجاله کلزا و سویا.
منابع
راهنمای استفاده از کنجاله کانولا در طیور در شورای کانولای کانادا منتشر شده است.
جمعبندی
کنجاله کلزا در جیره طیور با سهم محدود قابل استفاده است و استفاده از واریته کمگلوکوزینولات، آنزیم، تکمیل انرژی و لیزین و توجه به لاین مرغ تخمگذار، شرط موفقیت آن است. قیمتها را در صفحه کنجاله کلزا دانیران ببینید و کنجاله سویا در جیره مرغ گوشتی را مطالعه کنید.
سؤالات متداول
کنجاله کلزا چند درصد جیره مرغ قابل استفاده است؟
کنجاله کانولای کمگلوکوزینولات معمولاً تا حدود ۱۰ درصد جیره مرغ گوشتی و تخمگذار قابل استفاده است؛ در جوجه آغازین کمتر.
چرا کنجاله کلزا بوی ماهی در تخممرغ ایجاد میکند؟
سیناپین کلزا به تریمتیلآمین تبدیل میشود و برخی لاینهای تخم قهوهای به دلیل نقص ژنتیکی آن را در زرده رسوب میدهند.
مصرف زیاد کنجاله کلزا در طیور چه عوارضی دارد؟
کاهش رشد و تولید، بزرگشدن تیروئید، افزایش ضریب تبدیل و مرطوبشدن بستر.
چگونه ارزش کنجاله کلزا را در جیره طیور افزایش دهیم؟
با استفاده از واریته دوصفر، آنزیم، تکمیل لیزین و انرژی، جیرهنویسی بر اساس اسیدهای آمینه قابل هضم و تأمین ید.