نیازهای غذایی گاو گوشتی و پرواری به وزن، سن، نژاد، جنس، افزایش وزن روزانه هدف و مرحله پرواربندی بستگی دارد. هدف اصلی جیره پرواری، رسیدن به بیشترین افزایش وزن روزانه با بهترین ضریب تبدیل و کمترین هزینه، بدون بروز اسیدوز و مشکلات متابولیک است.
مراحل پرواربندی و نیاز غذایی
| مرحله | هدف | ویژگی جیره |
|---|---|---|
| ورود و سازگاری | کاهش تنش، شروع مصرف | علوفه خوشخوراک، پروتئین کافی، کنسانتره کم |
| رشد | رشد اسکلت و ماهیچه | پروتئین بالاتر، انرژی متوسط |
| پایانی | افزایش وزن سریع و چربی لاشه | انرژی بالا، کنسانتره زیاد |
نیاز انرژی
انرژی مهمترین عامل تعیینکننده افزایش وزن است و معمولاً بهصورت انرژی خالص نگهداری (NEm) و رشد (NEg) بیان میشود. منابع اصلی: جو و ذرت. نقش انرژی در جیره دام.
نیاز پروتئین
- گوسالههای جوان در دوره رشد به پروتئین بیشتری نیاز دارند (معمولاً حدود ۱۳ تا ۱۴ درصد ماده خشک یا بیشتر).
- در دوره پایانی نیاز پروتئینی نسبی کمتر است (معمولاً حدود ۱۱ تا ۱۳ درصد).
- منابع: کنجاله سویا، کنجاله کلزا، کنجاله پنبهدانه و در حد مجاز اوره.
نقش پروتئین در جیره دام و کنجاله کلزا در جیره دام.
فیبر مؤثر
حتی در جیرههای پرکنسانتره پایانی، حداقل مقدار علوفه یا فیبر مؤثر (معمولاً حدود ۸ تا ۱۵ درصد ماده خشک از علوفه) برای حفظ نشخوار و سلامت شکمبه لازم است. نقش فیبر در تغذیه دام.
مواد معدنی و افزودنیها
- کلسیم: در جیرههای پرغله کم است و باید تکمیل شود.
- نسبت کلسیم به فسفر: برای پیشگیری از سنگ ادراری در گوسالههای نر.
- نمک و ریزمغذیها.
- بافرها در جیرههای پرغله.
- ویتامین A و E.
مصرف ماده خشک
گاو پرواری معمولاً حدود ۲ تا ۲.۵ درصد وزن بدن ماده خشک مصرف میکند. هر عاملی که مصرف را کاهش دهد، رشد را کند میکند.
عادتدهی به جیره پرکنسانتره
- شروع با جیره پرعلوفه
- افزایش تدریجی کنسانتره طی ۲ تا ۴ هفته
- پایش مصرف، مدفوع و لنگش
- پرهیز از تغییر ناگهانی منبع غله
ضریب تبدیل و اقتصاد
ضریب تبدیل خوراک در گاو پرواری بسیار بیشتر از طیور است؛ بنابراین هر بهبود کوچک در بازده خوراک، اثر اقتصادی بزرگی دارد. ضریب تبدیل خوراک و کیفیت نهاده و افزایش وزن دام.
جمعبندی
تغذیه موفق گاو پرواری با تأمین انرژی کافی برای افزایش وزن، پروتئین متناسب با مرحله، فیبر مؤثر حداقلی و عادتدهی تدریجی به جیره پرکنسانتره انجام میشود. قیمت غلات و کنجالهها را برای جیرهنویسی اقتصادی در دانیران دنبال کنید. اطلاعات عمومی درباره گاو گوشتی نیز در ویکیپدیا در دسترس است.
سؤالات متداول
گاو پرواری روزانه چقدر خوراک مصرف میکند؟
معمولاً حدود ۲ تا ۲.۵ درصد وزن بدن ماده خشک مصرف میکند.
پروتئین جیره گاو پرواری چقدر باید باشد؟
در دوره رشد حدود ۱۳ تا ۱۴ درصد و در دوره پایانی حدود ۱۱ تا ۱۳ درصد ماده خشک رایج است.
چرا حتی در جیره پایانی علوفه لازم است؟
برای حفظ نشخوار، تولید بزاق و سلامت شکمبه و پیشگیری از اسیدوز.
عادتدهی به جیره پرکنسانتره چقدر طول میکشد؟
معمولاً ۲ تا ۴ هفته با افزایش تدریجی سهم کنسانتره.