مسیر واردات ذرت و سایر نهادهها به ایران تعیینکننده زمان رسیدن، هزینه حمل، ریسک کیفی و بندر ورود است. بهطور کلی سه مسیر اصلی وجود دارد: مسیر اقیانوسی از آمریکای جنوبی به بنادر جنوبی، مسیر دریای سیاه از طریق کانال سوئز به بنادر جنوبی و مسیر دریای خزر از روسیه و قزاقستان به بنادر شمالی.
مسیر ۱: آمریکای جنوبی ← بنادر جنوبی
- مبادی: برزیل (سانتوس، پاراناگوا)، آرژانتین (روساریو)
- محصولات: ذرت، کنجاله سویا، دانه سویا
- مسیر: اقیانوس اطلس ← دماغه امید نیک یا کانال سوئز ← اقیانوس هند ← خلیج فارس
- بنادر مقصد: بندر امام خمینی و سایر بنادر جنوبی
- کشتی: فلهبرهای بزرگ (پاناماکس و بزرگتر)
| مزایا | محدودیتها |
|---|---|
| حجم زیاد در هر محموله | زمان حمل طولانی |
| عرضه گسترده | ریسک گرمشدن و کپک بار |
| کرایه هر تن پایینتر در کشتی بزرگ | ریسک دموراژ در ترافیک بندر |
مسیر ۲: دریای سیاه ← بنادر جنوبی
- مبادی: اوکراین، روسیه (بنادر دریای سیاه)، رومانی و بلغارستان
- محصولات: ذرت، جو، گندم
- مسیر: دریای سیاه ← بسفر ← مدیترانه ← کانال سوئز ← دریای سرخ ← خلیج فارس
| مزایا | محدودیتها |
|---|---|
| فاصله کمتر از آمریکای جنوبی | ریسک ژئوپلیتیک و بیمه |
| عرضه فصلی بزرگ | هزینه عبور از کانال سوئز |
مسیر ۳: دریای خزر ← بنادر شمالی
- مبادی: روسیه (آستاراخان، ماخاچقلعه، مسیر ولگا)، قزاقستان (آکتائو)
- محصولات: ذرت، جو، کنجاله
- بنادر مقصد: امیرآباد، انزلی، نوشهر، فریدونکنار، آستارا
- کشتی: کشتیهای کوچکتر خزری
| مزایا | محدودیتها |
|---|---|
| زمان حمل کوتاه | ظرفیت کمتر هر کشتی |
| نزدیکی به مراکز مصرف شمال و مرکز | محدودیت زمستانی ولگا و شرایط جوی |
| محموله تازهتر | ظرفیت محدود بنادر |
مسیرهای زمینی و ریلی
بخشی از غلات آسیای مرکزی از طریق مرزهای زمینی و خطوط ریلی (مثلاً از طریق ترکمنستان) وارد میشود. حمل ریلی نهاده.
مسیر کنجاله سویا از روغنکشی داخلی
دانه سویا وارد و در کارخانههای روغنکشی کشور به کنجاله و روغن تبدیل میشود؛ بنابراین بخشی از کنجاله سویا مسیر «دانه وارداتی ← کارخانه داخلی ← بازار» را طی میکند. کنجاله سویای داخلی و وارداتی.
انتخاب مسیر مناسب
| معیار | مسیر جنوبی | مسیر خزر |
|---|---|---|
| مصرف در جنوب و غرب | مناسبتر | کرایه داخلی بیشتر |
| مصرف در شمال و تهران | کرایه داخلی بیشتر | مناسبتر |
| حجم زیاد | مناسبتر | محدود |
| سرعت تحویل | کندتر | سریعتر |
انتخاب بهترین بندر برای خرید نهاده.
جمعبندی
ذرت، جو و کنجاله سویا از سه مسیر اصلی آمریکای جنوبی، دریای سیاه و دریای خزر به ایران وارد میشوند. هر مسیر مزایا و محدودیتهایی در زمان، هزینه، ظرفیت و ریسک دارد و انتخاب آن به محل مصرف و حجم نیاز بستگی دارد. اطلاعات بنادر در سازمان بنادر و دریانوردی و آگهیهای هر بندر در دانیران در دسترس است.
سؤالات متداول
مسیرهای اصلی واردات ذرت به ایران کداماند؟
مسیر اقیانوسی از آمریکای جنوبی به بنادر جنوبی، مسیر دریای سیاه از طریق کانال سوئز و مسیر دریای خزر به بنادر شمالی.
جو وارداتی از چه مسیری به ایران میرسد؟
عمدتاً از روسیه و قزاقستان از طریق دریای خزر به بنادر شمالی و گاهی از دریای سیاه به بنادر جنوبی.
مزیت مسیر دریای خزر چیست؟
زمان حمل کوتاه، محموله تازهتر و نزدیکی به مراکز مصرف شمال و مرکز ایران.
محدودیت مسیر خزر چیست؟
ظرفیت کمتر کشتیها و بنادر و محدودیتهای زمستانی مسیر ولگا و شرایط جوی.