جو در تغذیه طیور منبع انرژی جایگزین ذرت است، اما مصرف آن به دلیل انرژی کمتر، فیبر بیشتر و بهویژه بتاگلوکانهای محلول محدودیت دارد. بتاگلوکانها ویسکوزیته محتویات روده را افزایش میدهند، هضم را کاهش و بستر را مرطوب میکنند. با افزودن آنزیم مناسب، میتوان بخش قابل توجهی از ذرت را با جو جایگزین کرد.
ارزش غذایی جو برای طیور
| ترکیب | جو | ذرت |
|---|---|---|
| انرژی قابل متابولیسم (کیلوکالری/کیلوگرم) | حدود ۲۶۰۰ تا ۲۸۰۰ | حدود ۳۳۰۰ تا ۳۴۰۰ |
| پروتئین خام (٪) | ۹ تا ۱۲ | ۷ تا ۹ |
| فیبر خام (٪) | ۴ تا ۶ | ۲ تا ۳ |
| بتاگلوکان (٪) | حدود ۳ تا ۷ | ناچیز |
| رنگدانه | ناچیز | زیاد |
مشکل بتاگلوکان
طیور آنزیم لازم برای هضم بتاگلوکان را ندارند. این ترکیبات در روده ژل چسبناک ایجاد میکنند که:
- حرکت محتویات و تماس آنزیمها با مواد مغذی را کاهش میدهد
- هضم چربی و پروتئین را کم میکند
- مدفوع چسبناک و بستر مرطوب ایجاد میکند
- در مرغ تخمگذار موجب تخممرغهای کثیف میشود
- رشد میکروبهای مضر روده را افزایش میدهد
جوجههای جوان حساسترند و با افزایش سن تحمل بیشتر میشود.
راهکار: آنزیم بتاگلوکاناز
افزودن آنزیمهای خوراکی بتاگلوکاناز (و معمولاً زایلاناز) ویسکوزیته را کاهش و ارزش انرژی جو را افزایش میدهد. با آنزیم مناسب، جو میتواند سهم قابل توجهی از جیره را تشکیل دهد.
مقدار مصرف جو در جیره طیور
| نوع طیور | بدون آنزیم | با آنزیم مناسب |
|---|---|---|
| جوجه گوشتی آغازین | بسیار محدود | محدود |
| مرغ گوشتی رشد و پایانی | محدود | تا سهم قابل توجهی از غلات |
| مرغ تخمگذار | محدود | سهم متوسط تا زیاد |
مقادیر دقیق به واریته جو، محتوای بتاگلوکان، نوع آنزیم و قیمتها بستگی دارد و باید توسط کارشناس تغذیه تعیین شود.
ملاحظات دیگر
رنگ زرده و پوست
جو رنگدانه ندارد؛ جایگزینی ذرت با جو رنگ زرده و پوست را کمرنگ میکند و ممکن است رنگدانه افزودنی لازم شود. ذرت برای مرغ تخمگذار.
انرژی جیره
به دلیل انرژی کمتر، جیرههای حاوی جو ممکن است به روغن بیشتر نیاز داشته باشند. نقش انرژی در جیره طیور.
اندازه ذرات و پوسته
آسیاب درشت جو و فیبر پوسته میتواند به عملکرد سنگدان کمک کند.
اسید لینولئیک
جو اسید لینولئیک کمتری از ذرت دارد که در مرغ تخمگذار بر وزن تخم اثر میگذارد.
چه زمانی جو در جیره طیور اقتصادی است؟
وقتی قیمت جو بهاندازه کافی از ذرت پایینتر باشد که کمبود انرژی (هزینه روغن اضافه)، هزینه آنزیم و رنگدانه را جبران کند. محاسبه قیمت هر واحد انرژی ضروری است. کاهش هزینه خوراک طیور.
نکات کیفی
جو مصرفی طیور باید سموم قارچی پایین (بهویژه DON و اکراتوکسین)، ناخالصی کم و رطوبت مجاز داشته باشد. کیفیت جو دامی. آگهیها را در صفحه جو دانیران مقایسه کنید.
جمعبندی
جو میتواند جایگزین بخشی از ذرت در جیره طیور شود، اما بتاگلوکان، انرژی کمتر و نبود رنگدانه باید با آنزیم، روغن و رنگدانه جبران شود. تصمیم به استفاده از جو باید بر اساس محاسبه اقتصادی و کیفیت محموله گرفته شود.
سؤالات متداول
آیا جو برای مرغ مناسب است؟
جو با محدودیت و ترجیحاً همراه آنزیم بتاگلوکاناز در جیره مرغ قابل استفاده است.
بتاگلوکان جو چه مشکلی برای طیور ایجاد میکند؟
بتاگلوکان ویسکوزیته روده را افزایش، هضم را کاهش و بستر را مرطوب میکند و در مرغ تخمگذار تخممرغهای کثیف ایجاد میکند.
چرا جایگزینی ذرت با جو رنگ زرده را کم میکند؟
جو برخلاف ذرت رنگدانه زانتوفیل ندارد؛ بنابراین رنگ زرده و پوست کمرنگتر میشود.
چه زمانی استفاده از جو در جیره طیور اقتصادی است؟
وقتی اختلاف قیمت جو و ذرت هزینه آنزیم، روغن اضافه و رنگدانه را جبران کند.