ارزیابی تأمین کننده نهاده یعنی سنجش منظم عملکرد فروشندگان بر اساس معیارهای مشخص، تا خرید به جای تصمیم مقطعی، به فرایندی حرفهای و قابل تکرار تبدیل شود. واحدهایی که چند تأمینکننده فعال دارند و عملکرد آنها را ثبت میکنند، هم قیمت بهتری میگیرند و هم ریسک تأمین کمتری دارند.
معیارهای ارزیابی
۱. کیفیت
- انطباق محمولهها با مشخصات توافقی
- ثبات کیفیت بین محمولهها
- ارائه آنالیز معتبر
۲. قیمت و شرایط مالی
- رقابتی بودن قیمت تحویل در محل
- شفافیت در هزینههای جانبی
- انعطاف در شرایط پرداخت
مقایسه قیمت نهاده بین چند فروشنده.
۳. پایبندی به تحویل
- تحویل در زمان مقرر
- انطباق مقدار با قرارداد
- اطلاعرسانی بهموقع در صورت تأخیر
۴. شفافیت و صداقت
- اطلاعات دقیق درباره مبدأ، موجودی و کیفیت
- پیشفاکتور و قرارداد روشن
۵. خدمات
- هماهنگی حمل
- تقسیم محموله
- پشتیبانی فنی و اطلاعات بازار
۶. توان مالی و پایداری
- توان تأمین مستمر
- سابقه فعالیت
۷. پاسخگویی در مشکلات
- نحوه برخورد با اختلاف کیفیت یا وزن
- سرعت و انصاف در جبران
جدول امتیازدهی نمونه
| معیار | وزن (٪) | امتیاز ۱ تا ۵ | امتیاز وزنی |
|---|---|---|---|
| کیفیت و ثبات آن | ۳۰ | ||
| قیمت تحویل | ۲۵ | ||
| پایبندی به تحویل | ۲۰ | ||
| شفافیت | ۱۰ | ||
| خدمات | ۱۰ | ||
| پاسخگویی | ۵ | ||
| جمع | ۱۰۰ |
با تکمیل این جدول برای هر تأمینکننده پس از هر معامله، طی چند ماه تصویر روشنی از عملکرد آنها به دست میآید.
سیاست تأمین حرفهای
- حداقل دو تا سه تأمینکننده فعال برای هر نهاده
- توزیع خرید بین آنها بر اساس امتیاز و قیمت
- بازنگری دورهای فهرست تأمینکنندگان
- قرارداد بلندمدت با بهترینها برای بخشی از نیاز
- جستوجوی مستمر گزینههای جدید در آگهیهای دانیران
ارزیابی اولیه تأمینکننده جدید
- احراز هویت و مدارک؛ بررسی اعتبار شرکت بازرگانی
- خرید آزمایشی با حجم کم
- ارزیابی کیفیت و تحویل
- ورود به فهرست تأمینکنندگان در صورت عملکرد مناسب
جمعبندی
ارزیابی تأمینکننده نهاده با معیارهای کیفیت، قیمت، پایبندی به تحویل، شفافیت، خدمات، توان مالی و پاسخگویی انجام میشود. امتیازدهی منظم و نگهداری چند تأمینکننده فعال، هم قدرت چانهزنی را افزایش میدهد و هم ریسک تأمین را کاهش میدهد. برای شروع، فروشنده معتبر نهاده دامی را بخوانید. مفهوم عمومی مدیریت زنجیره تأمین نیز مفید است.
سؤالات متداول
مهمترین معیار ارزیابی تأمینکننده نهاده چیست؟
کیفیت و ثبات آن، سپس قیمت تحویل در محل و پایبندی به زمان و مقدار تحویل.
چرا باید چند تأمینکننده فعال داشت؟
برای کاهش ریسک تأمین، افزایش قدرت چانهزنی و امکان مقایسه مستمر قیمت و کیفیت.
ارزیابی تأمینکننده چگونه انجام میشود؟
با جدول امتیازدهی وزنی بر اساس معیارهای کیفیت، قیمت، تحویل، شفافیت، خدمات و پاسخگویی پس از هر معامله.
با تأمینکننده جدید چگونه شروع کنیم؟
با احراز هویت و مدارک، خرید آزمایشی کمحجم و ارزیابی کیفیت و تحویل پیش از افزایش حجم خرید.